കാഠ്മണ്ഡു: ഇന്ത്യ-നേപ്പാൾ അതിർത്തി തർക്കവുമായി ബന്ധപ്പെട്ട് നേപ്പാൾ പ്രധാനമന്ത്രി ബലേന്ദ്ര (ബലേൻ) ഷാ നടത്തിയ പരാമർശം രാജ്യത്ത് രാഷ്ട്രീയ വിവാദത്തിന് വഴിവെച്ചു. നേപ്പാൾ ചിലയിടങ്ങളിൽ ഇന്ത്യൻ ഭൂപ്രദേശത്തേക്ക് കടന്നുകയറിയിട്ടുണ്ടെന്ന അദ്ദേഹത്തിന്റെ പ്രസ്താവനയെ തുടർന്ന് പ്രതിപക്ഷ പാർട്ടികളും വിദ്യാർത്ഥി സംഘടനകളും പ്രതിഷേധവുമായി രംഗത്തെത്തി.
പ്രധാനമന്ത്രിയുടെ പ്രസ്താവന രാജ്യത്തിന്റെ പരമാധികാരത്തെ ചോദ്യം ചെയ്യുന്നതാണെന്ന് ആരോപിച്ചാണ് പ്രതിഷേധങ്ങൾ നടക്കുന്നത്. കാഠ്മണ്ഡുവിലെ മൈതിഘർ മണ്ഡലയിൽ സംഘടിപ്പിച്ച പ്രതിഷേധത്തിൽ പങ്കെടുത്തവർ ബലേൻ ഷായുടെ രാജി ആവശ്യപ്പെടുകയും പ്രസ്താവന പിൻവലിക്കണമെന്ന് ആവശ്യപ്പെടുകയും ചെയ്തു. നേപ്പാളി കോൺഗ്രസും സി.പി.എൻ-യു.എം.എൽ ഉൾപ്പെടെയുള്ള പ്രതിപക്ഷ കക്ഷികളും പാർലമെന്റിൽ പ്രതിഷേധം ശക്തമാക്കി.
അതിർത്തി തർക്കം പരിഹരിക്കാൻ ചരിത്രരേഖകളും വിദഗ്ധരുടെ സഹായവും ഉപയോഗിക്കണമെന്നും, ആവശ്യമെങ്കിൽ ബ്രിട്ടന്റെ സഹായം തേടാമെന്നും ബലേൻ ഷാ നിർദേശിച്ചിരുന്നു. എന്നാൽ വിഷയത്തിൽ മൂന്നാം കക്ഷിയുടെ ഇടപെടലിന് സ്ഥാനമില്ലെന്നും അതിർത്തി പ്രശ്നങ്ങൾ ഉഭയകക്ഷി ചർച്ചകളിലൂടെ മാത്രമേ പരിഹരിക്കാനാകൂ എന്നും ഇന്ത്യ പ്രതികരിച്ചു.
പ്രതിഷേധം ശക്തമായ സാഹചര്യത്തിൽ നേപ്പാൾ വിദേശകാര്യ മന്ത്രാലയം വിശദീകരണവുമായി രംഗത്തെത്തി. പ്രധാനമന്ത്രി ഉദ്ദേശിച്ചത് അതിർത്തി വിട്ടുകൊടുക്കലല്ലെന്നും, അതിർത്തിയോട് ചേർന്ന പ്രദേശങ്ങളിലെ പ്രാദേശിക കൈയേറ്റങ്ങളെയും പ്രകൃതിദത്ത കാരണങ്ങളാൽ സംഭവിക്കുന്ന മാറ്റങ്ങളെയുമാണ് പരാമർശിച്ചതെന്നും മന്ത്രാലയം വ്യക്തമാക്കി.
കാലാപാനി, ലിപുലേഖ്, ലിംപിയാധുര എന്നീ മേഖലകളെ ചൊല്ലിയുള്ള അതിർത്തി തർക്കമാണ് ഇന്ത്യയും നേപ്പാളും തമ്മിലുള്ള പ്രധാന പ്രശ്നങ്ങളിലൊന്ന്. 2020-ൽ ലിപുലേഖ് റോഡ് ഉദ്ഘാടനം ചെയ്തതിനെ തുടർന്നും ഇരു രാജ്യങ്ങൾക്കുമിടയിൽ തർക്കം രൂക്ഷമായിരുന്നു.
English Summary
Nepal Prime Minister Balen Shah’s remarks regarding the India-Nepal border dispute have triggered major political controversy in Nepal. Opposition parties and student groups staged protests demanding his resignation, accusing him of undermining national sovereignty. India rejected any role for third parties in resolving border issues and reiterated that such matters must be addressed bilaterally. Nepal’s Foreign Ministry later clarified that Shah’s comments referred to local encroachments and natural border changes rather than any official territorial concession.