തിരുവനന്തപുരം: സംഗീതം, അഭിനയം, ഡബ്ബിംഗ് തുടങ്ങി വിവിധ മേഖലകളിൽ തൻ്റേതായ വ്യക്തിമുദ്ര പതിപ്പിച്ച പ്രശസ്ത കലാകാരി സി.എസ്. രാധാദേവി (94) അന്തരിച്ചു. തിങ്കളാഴ്ച ഉച്ചയോടെയായിരുന്നു അന്ത്യം. തിരുവനന്തപുരം പുത്തൻകോട്ട ശ്മശാനത്തിൽ രാത്രി 8:30-ന് ഔദ്യോഗിക ബഹുമതികളോടെ സംസ്കാര ചടങ്ങുകൾ നടക്കും.
മലയാള കലാരംഗത്ത് അരനൂറ്റാണ്ടിലേറെക്കാലം നിറഞ്ഞുനിന്ന വ്യക്തിത്വമായിരുന്നു സി.എസ്. രാധാദേവി. ആകാശവാണിയിലെ ആദ്യകാല കലാകാരികളിൽ ഒരാളായിരുന്ന അവർ, ഏകദേശം 60 വർഷത്തോളം അവിടെ പ്രവർത്തിച്ച് സംഗീത പ്രേമികളുടെ ഇഷ്ടതാരമായി മാറി. ചലച്ചിത്ര-നാടക രംഗങ്ങളിലും പിന്നണി ഗാനാലാപനത്തിലും ഡബ്ബിംഗ് മേഖലയിലും ഒരുപോലെ തിളങ്ങിയ രാധാദേവി, തൻ്റെ ബഹുമുഖ പ്രതിഭയാൽ പ്രേക്ഷകരുടെ മനസ്സിൽ ചിരപ്രതിഷ്ഠ നേടി.
ചലച്ചിത്ര ഗാനരംഗത്ത് ഒരുപിടി മനോഹര ഗാനങ്ങൾ സമ്മാനിച്ച രാധാദേവി, 1950-ൽ പുറത്തിറങ്ങിയ ‘നല്ലതങ്ക’ എന്ന ചിത്രത്തിലൂടെയാണ് പിന്നണി ഗാനരംഗത്തേക്ക് കടന്നുവന്നത്. മലയാളത്തിൻ്റെ വാനമ്പാടി കെ.ജെ. യേശുദാസിൻ്റെ പിതാവ് അഗസ്റ്റിൻ ജോസഫിനൊപ്പമായിരുന്നു രാധാദേവിയുടെ ആദ്യ ഗാനം. പിന്നീട് യേശുദാസിനൊപ്പവും അവർ ഗാനങ്ങൾ ആലപിച്ചിട്ടുണ്ട്.
അഭിനയ രംഗത്തും രാധാദേവി സജീവമായിരുന്നു. 1948-ൽ തിക്കുറിശ്ശി സുകുമാരൻ നായർ പ്രധാന വേഷം ചെയ്ത ‘സ്ത്രീ’ എന്ന ചിത്രത്തിൽ രണ്ടാം നായികയായി മികച്ച പ്രകടനം കാഴ്ചവെച്ചു. ഒരുകാലത്ത് തിക്കുറിശ്ശി, കമുകറ പുരുഷോത്തമൻ, തിരുനയിനാർകുറിച്ചി മാധവൻ നായർ എന്നിവരോടൊപ്പം അരങ്ങ് നിറഞ്ഞാടിയ രാധാദേവി, രാജ്യത്ത് ജീവിച്ചിരുന്ന പിന്നണി ഗായകരിൽ ഏറ്റവും പ്രായംകൂടിയ വ്യക്തിയായിരുന്നു. പ്രായത്തിൽ തൊട്ടുപിന്നിൽ വരുന്നത് പ്രശസ്ത ഗായിക ആശാ ഭോസ്ലെയാണ്.
കലാരംഗത്ത് നൽകിയ സമഗ്ര സംഭാവനകൾ പരിഗണിച്ച് നിരവധി പുരസ്കാരങ്ങൾ സി.എസ്. രാധാദേവിയെ തേടിയെത്തിയിട്ടുണ്ട്. സംഗീത നാടക അക്കാദമിയുടെ ‘ഗുരുപൂജ പുരസ്കാരം’, സിനിമയ്ക്ക് നൽകിയ സമഗ്ര സംഭാവനകളെ മാനിച്ച് സംസ്ഥാന സർക്കാരിൻ്റെ ‘ചലച്ചിത്ര പുരസ്കാരം’ എന്നിവ അവയിൽ പ്രധാനപ്പെട്ടവയാണ്.
സി.എസ്. രാധാദേവിയുടെ വിയോഗം മലയാള കലാലോകത്തിന് വലിയ നഷ്ടമാണ്. അവരുടെ ഗാനങ്ങളും അഭിനയവും എക്കാലവും ഓർമ്മിക്കപ്പെടും.